Fiil (Eylem) Cümlelerinde Vurgu
Fiil cümlelerinde yüklem sonda veya ortadaysa vurgu yüklemden bir önceki sözcüktür.
Örnek:
Yarın bu şiiri okulda Ediz okuyacak. → Özne vurgulanmış.
Ediz yarın okulda bu şiiri okuyacak. → Belirtili nesne vurgulanmış.
Ediz yarın bu şiiri okulda okuyacak. → Yer tamlayıcısı vurgulanmış.
Ediz bu şiiri okulda yarın okuyacak → Zarf tamlayıcısı vurgulanmış.
Ediz okuyacak yarın bu şiiri okulda. → Özne vurgulanmış. (Yüklem sonda değil.)
NOT:
Eğer yüklem cümlenin başındaysa yüklemden önce bir öge olmadığı için vurgu yüklemdedir.
Örnek:
Okuyacak Ediz yarın bu şiiri okulda.
Vurgulu kelime:Okuyacak(yüklem)
İsim Cümlelerinde Vurgu
İsim ya da isim soylu sözcüklerin yüklem olduğu cümlelerde,vurgu yüklemin kendisindedir.
Örnek:
Bu yıl sorular çok kolaymış.
Vurgulu kelime:Kolaymış(yüklem)
Soru Cümlelerinde Vurgu
Soru cümlelerinde vurgu soru kelimesinin üstündedir.
Örnek:
Bu soruyu kim çözebilir?
Annem buraya nezaman gelecek?
Sen nasıl bir okul hayal ediyorsun?
NOT:
‘’mi’’ soru edatı ve ‘’de’’ bağlacı vurguyu kendinden önceki ögeye verir.
Örnek:
Derya mı görüşmek istiyor benimle?(Özne vurgulanmış)
Sen benim yanıma yarın mı gelirsin?(Zarf tamlayıcısı vurgulanmış)
Ben de yanınıza harika planlarla geliyorum.(Özne vurgulanmış)
Şart(Koşul) Cümlelerinde Vurgu
Şart cümlelerinde vurgu şart bildiren kelime üzerindedir.
Örnek:
Buraya geleceksen yanına çok eşya alma.(Zarf tamlayıcısı vurgulanmış)
Bizim planımıza uyarsan çok eğlenirsin.